تلاش‌ها با ابتكار خاصى همراه نبوده ) براى تهيه آب جهت كشت اراضى سخن مىگويد ؛ اما احتمالا قصد اين خبر به معناى دقيق ، اشاره به كار دستى ويس خان نبوده است . جهانگردان معاصر به بقاياى كانال‌ها و ترتيبات چاه‌هايى توجه داشته‌اند كه نشان مىدهند چگونه زندگانى مردم وابسته به آبيارى مصنوعى بوده و هست . به طورى كه دكتر رگل « 1 » مىگويد مخازنى وجود داشته كه آب حاصله از كوه‌ها در آن انباشته مىشده و كانال‌هاى زيرزمينى نيز آب را به شهر مىرسانيده كه در چله گرماى تابستان ، در محل‌هاى مسكونى در اختيار اهالى قرار مىگرفته است . « 2 » كاپيتان يانگهازبند « 3 » دريافت كه يكى از شهرهاى فعلى تورفان با يك سلسله گودال‌هايى محاط بوده كه از بالا تا عمق آنها يك‌صد پا بوده - اين سلسله گودال‌ها چندين مايل در داخل صحرا ادامه داشته است . « 4 » در مقابل گروهى از واحدهاى سطح پائين در صحراى سوزان ، و در ميان « كوه‌هاى آتش » ، بلافاصله به طرف شمال ، رشته كوه‌هاى شرقى تيان‌شان ، با قللى سربرآورده كه ارتفاع آنها به 12000 يا 14000 پا بالاتر از سطح دريا مىرسد و دائما پوشيده از برف است . يكى از اينها كوهستانى است كه در ميان منقولان و قلماق‌ها به بوگدو - اولا و در نزد قرقيزها به تنگرى - تاغ مشهور است و در روزگاران گذشته براى قبايل شبانى ساكن در نواحى اطراف آن مقدس بوده و بدون ترديد مورد احترام آن مردم قرار داشته زيرا اين كوه‌ها اصلىترين و مسلطترين سيماى چشم‌انداز سرزمين آنها بوده و سرچشمه بسيارى از رودهايى است كه زندگانى به آنها مىبخشند . معهذا به نظر مىرسد اين سرزمين علىرغم موانع طبيعى گرما و خشكى ، در طول تاريخ خود ، روزگارانى تكيه‌گاه جمعيت نسبتا كثيرى بوده و يكى از مراكز عمده بودائيان در اوايل سده‌هاى ميانه محسوب مىشده ؛ زيرا اين جوامع علاوه بر آثار متعدد معمارى ، كتبيه‌ها و موضوعات هنرى زيادى نيز از خود به جاى گذاشته‌اند . گريج‌مايلو « 5 » جهانگرد روسى از محلى موسوم به سين‌گيم « 6 » واقع در جنوب لو - كو - تسين ( ليو - چانگ سابق ) « 7 »

--> ( 1 ) . leger . ( 2 ) . 205 . p , 1880 , negnuliehttim s'nnamretep . ( 3 ) . dnabsuhgnuoy . e . f . ( 4 ) . 498 . p , 1888 . , s . g . r . p . ( 5 ) . oliamjirg . ( 6 ) . mignis . ( 7 ) . اين محل در نقشه دكتر رگل با حدود سى و شش مايل تا شمال غرب لا - كو - تسين ( لوكتوشين ) مشخص شده ، و اين بيانگر آن است كه تا چه حد اطلاعات ما از اين ناحيه مبهم مىباشد .